Daimi Aşılama Komisyonu (Stiko), genellikle zona olarak adlandırılan herpes zoster'e karşı revize edilmiş bir aşı önerisi yayınladı. Buna göre 50 yaş altı kişilerin belirli risk gruplarına ait olmaları halinde aşı yaptırmaları gerekiyor.
Bunlar arasında diyabet hastaları gibi bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler, HIV enfeksiyonu olan kişiler, kronik inflamatuar barsak hastalığı olanlar veya kan kök hücre nakli sonrası olanlar yer alır. Tavsiye 18 yaşından itibaren geçerlidir.
Peki herpes zoster'ı kim alabilir? Bu hastalık ne kadar yaygın? Zona aşısı nasıl çalışır ve bununla ilişkili riskler nelerdir? İşte bazı önemli soruların yanıtları.
Zona ne sıklıkla oluşur?
Tahminlere göre Almanya'da her yıl yaklaşık 300.000 kişiye zona teşhisi konuluyor. Etkilenenler zaten su çiçeği geçirmiş. Bunların yüzde 20 ila 30'u su çiçeği enfeksiyonundan sonra zona geliştirir.
Zona Nedir?
Zona hastalığına varisella zoster adı verilen bir virüs neden olur. Patojen su çiçeği hastalığından da sorumludur ve bu hastalıktan sonra vücutta kalır. Zayıflamış bir bağışıklık sistemi zona salgınına yol açabilir. Bu özellikle vücudun bağışıklık sistemini zayıflatan altta yatan hastalıkları olan kişiler için geçerlidir.
Yaşın artmasıyla birlikte zona gelişme riski de artar. 85 yaş üstü kişilerin yarısının halihazırda herpes zosterden muzdarip olduğu tahmin edilmektedir. Hastalık çocuklarda ve ergenlerde iyi huylu iken yetişkinlerde ağrılı olabilecek semptomlar gelişir. En kötü durumda yaşamı tehdit eden sonuçlar mümkündür.
Zona hastalığının başlangıcını nasıl anlarsınız?
Etkilenenler ilk belirtileri yanma, delme veya kesme ağrısı olarak tanımlıyor. Semptomlar bazen güçlenir, bazen zayıflar, çoğu zaman ciltte küçük kabarcıklar görünmeden günler önce. Etkilenen bölgeler kaşınır ve dokunmaya duyarlıdır. Yorgunluk ve ateş de zona hastalığının tipik belirtileridir.
Zona hangi belirtilere neden olur?
Hastalık ilerledikçe ciltte lekeler oluşur ve bunlar hızla küçük, sıvı dolu kabarcıklara dönüşür. Esas olarak kolları, bacakları, boynu, gövdeyi ve yüzü etkilerler. Görme bozuklukları nadir olmasına rağmen gözler gibi burun, alın ve saçlı deri de etkilenebilir. İşitme sorunları ve baş dönmesi mümkündür.
Zona şiddetli midir?
Çok nadir durumlarda meninksler ve beyin iltihaplanır. Bağışıklık sistemi zayıf kişilerde virüsler kontrolsüz bir şekilde yayılabilir ve bazen akciğerleri ve karaciğeri de etkileyen yaşamı tehdit eden hastalıklara neden olabilir.
Zona ne kadar sürer?
Normal bir seyirle semptomlar iki ila dört hafta sürer. Erken tedavi semptomları hafifletir. Kabarcıkların çizilmemesi gerekir, aksi takdirde bakteri kapar ve yara izleri kalabilir.
Bazı hastalar cildin zaten iyileşmiş bir bölgesinde aylarca ağrı hissederler. İlerledikçe güçlenirler.
Aşı neyden yapılmıştır?
Zona patojeninin üremeye yardımcı olmayan bir bileşenini içeren inaktif aşı (Shingrix aşısı) genellikle enjekte edilir. Tam koruma için Stiko, altı ay arayla iki dozun tek seferde alınmasını öneriyor.
Aşı hangi komplikasyonlara yol açabilir?
İnaktif bir aşıyla aşılama sonrası yan etkiler bir ila üç gün sürebilir. Enjeksiyon yerinde ağrı, kızarıklık, şişlik, ateş, baş ağrısı, yorgunluk, kas ağrısı ve dolaşım sorunları sıklıkla ortaya çıkar. Yorgunluk ve rahatsızlık, araç kullanma yeteneğinizi sınırlayabileceğinden, semptomlar devam ederken araç kullanmamanız önerilir.
Avrupa Komisyonu'nun ilgili yetkililerine göre Guillain-Barré sendromu riskinde bir miktar artış var. Uygulanan milyon doz başına üç ilave vakanın ortaya çıktığı tahmin edilmektedir.
Zona hastalığına karşı kimlere aşı yapılamaz?
Stiko, 60 yaş üstü veya bağışıklık sistemi zayıf olan kişilere aşı yapılmasını öneriyor. Bebek ve çocukların, hamile kadınların ve emziren annelerin aşı olmasına izin verilmemektedir. Ateşiniz varsa veya aşının bir bileşenine alerjiniz varsa aşıdan da kaçınılmalıdır.
Bir yanıt yazın