AB’de kirli hava nedeniyle 250.000 ölüm
İnce toz, arabalar, ısıtma sistemleri ve endüstri tarafından oluşturulur
Kaynak: Getty Images/EThamPhoto
Havadaki kirleticiler sizi hasta eder ve hatta ölüme yol açabilir. Yakın zamanda yayınlanan bir rapor, AB’de durumun ne kadar ciddi olduğunu, kaç ölümün önlenebileceğini ve bireylerin kendilerini nasıl koruyabileceğini gösteriyor.
SAB Çevre Ajansı EEA’ya göre, kötü hava, çevresel koşulların oluşturduğu en büyük sağlık riski olmaya devam ediyor. AÇA, Cuma günü AB’nin Rotterdam’daki “Temiz Hava Forumu”nda yaptığı duyuruda, 2021 yılında AB’de yaklaşık 253.000 ölümün, Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) önerilen sınırlarının üzerindeki ince toz seviyelerinden kaynaklandığını duyurdu.
AÇA Direktörü Leena Ylä-Mononen, “Hava kirliliğinin sağlığımız üzerindeki etkisi hâlâ çok yüksek” dedi. Tahminlere göre, partikül madde en büyük sağlık yüküne kalp hastalığı yoluyla neden oluyor, ardından felç, diyabet, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), akciğer kanseri ve astım geliyor.
Edinilen bilgiye göre, Almanya’da 32.300 ölüm havadaki çok fazla ince tozdan kaynaklanıyor. Ylä-Mononen, en yüksek ölüm oranlarının doğu ve güney ülkelerinde olduğunu söyledi. Raporda 40’a yakın Avrupa ülkesi yer aldı.
DSÖ, 2021’de PM2,5 ince toz için önerilen sınır değerlerini (metreküp hava başına ortalama yıllık kirlilik için) 10’dan 5 mikrograma (gramın binde biri) düşürdü. PM2.5, çapı 2,5 mikrometreden (milimetrenin binde biri) küçük olan ince toz parçacıklarını ifade eder. PM2.5 parçacıkları bazen alveollere ve kan dolaşımına nüfuz edebilir.
Federal Çevre Ajansı’na (UBA) göre ince toz, katı ve sıvı parçacıkların bir karışımından oluşur ve arabaların çalıştırılması, konutlardaki ısıtma sistemleri veya metal ve çelik üretimi gibi endüstrilerde oluşur. Hayvancılıktan kaynaklanan amonyak emisyonları gibi tarımda da ince toz üretilir.
İnce tozun yanı sıra, havadaki nitrojen dioksit ve yer seviyesindeki ozon da sorun olmaya devam ediyor: EEA analizine göre, AB’de 52.000 ölüm artan nitrojen dioksit kirliliğinden, 22.000 ölüm ise ozon kirliliğinden kaynaklanıyor. AB’nin hedefi, ince toz kirliliğine bağlı ölümlerin sayısını 2030 yılına kadar 2005 yılına kıyasla yüzde 55 azaltmaktır. AÇA’ya göre ölüm sayısı 2005 ile 2021 yılları arasında zaten yüzde 41 oranında düştü.
AÇA uzmanları, ölümlerin önlenmesi için DSÖ’nün önerdiği kurallara uyulması çağrısında bulundu. AB düzeyinde önlemlere ihtiyaç duyulduğu gibi, ulusal ve yerel düzeylerde de önlemler alınması gerekiyor. Örneğin şehirlerde asıl mesele, insanları hava kirliliğinden korumak için trafiği yeniden düzenlemektir.
AB vatandaşları kendi bölgelerindeki hava kalitesinin nasıl olduğunu ve bununla nasıl baş edebileceklerini öğrenmek için “Avrupa Hava Kalitesi Endeksi” uygulamasını kullanabilirler. AEA uzmanları, örneğin dışarıda spor yapmak için iyi bir zaman olup olmadığına karar verebileceklerini söylüyor. Uygulama aynı zamanda ülkeleri veya bölgeleri karşılaştırmaya ve kötü hava sorunlarına dikkat çekmeye de yardımcı olabilir.
Bir yanıt yazın